การเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ

ตั้งแต่เราได้เกิดและลืมตามาดูโลก เราก็ได้สัมผัสกับโลกที่มีความเปลี่ยนแปลงไปทุกขณะ โลกทุกวันนี้กับโลกที่เราได้เติบโตมาในวัยเด็กมีความแตกต่างกันมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะสภาพแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ ฤดูกาลที่เคยเวียนมาเหมือนเดิมในรอบปีกลับเปลี่ยนแปลงไป เช่นในประเทศไทยของเรา แต่เดิมหากย้อนวันเวลากลับไปสัก 30-40 ปี ฤดูกาลยังคงมาตามกำหนดเวลาเสมอ เริ่มจากฤดูหนาวที่มาในต้นปีต่อเนื่องจากปลายปี คือช่วงกลางเดือนตุลาคม จนถึงกลางเดือนกุมพาพันธ์ ต่อด้วยฤดูร้อนในช่วงเดือนมีนาคมไปจรดเดือนพฤษภาคม ก่อนที่จะมีลมฝนมาหลังจากนั้น แต่ในปัจจุบัน หลาย ๆ คนอาจจะเกิดความสับสนว่าไหนฤดูร้อน ไหนฤดูหนาวหรือฤดูฝน เพราะในแต่ละวันแทบจะเดากันไม่ถูกเลยว่า วันนี้จะอากาศร้อนหรือฝนจะตก ยิ่งฤดูหนาวที่เคยมาเยือนครั้งละนาน ๆ นับเป็นเดือนหรือสองเดือน กลับมาเพียงไม่กี่วันและล่าช้าผิดเพี้ยนกันไปหมด ทั้งหมดนี้เกิดจากสาเหตุหลัก ๆ ก็คือ การที่โลกของเราร้อนขึ้นนั่นเอง


การที่โลกร้อนขึ้นทำให้สมดุลของสภาพภูมิอากาศและบรรยากาศต่าง ๆ เปลี่ยนแปลงไป สภาพอากาศส่อให้เห็นถึงว่ารุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ เช่น เกิดพายุเฮอริเคน ในขณะที่บางพื้นที่กลับมีความแห้งแล้ง มีน้ำท่วม และ คลื่นความร้อน ก็มีที่ท่าว่าเกิดขึ้นบ่อยกว่าเดิมเนื่องจากภาวะโลกร้อน โครงการด้านสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ได้มีการศึกษาหาข้อมูลและเมื่อเร็วๆ นี้ว่า ได้มีความเสียหายเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าในทุกๆ ทศวรรษ มีกลุ่มประชาชนทั่วโลกที่ต้องได้รับผลกระทบจากหายนะต่างๆ จำนวนทวีคูณขึ้นมากในทุก ๆ ปี จาก 740 ล้านคนในทศวรรษี่ 1970 เมื่อเวลาผ่านไปเพียง 20 ปี ก็เพิ่มไปถึง 2 พันล้านคนแล้วในทศวรรษ 1990 ผู้คนหลายล้านคนเหล่านี้พบมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะในประเทศยากจนแม้จะยากที่จะระบุไปว่าสาเหตุแท้จริงที่สภาพอากาศรุนแรงจะมาจากการเกิดจากภาวะโลกร้อน แต่ก็เข้าใจได้ว่า ต่างก็ยอมรับกันว่าภาวะโลกร้อนนี่เองที่ก่อให้เกิดสภาพอากาศรุนแรงตามมา เจ้าสภาพอากาศรุนแรงนี่เองที่เกิดขึ้นเพราะการที่โลกของเรามีภาวะโลกร้อนมากขึ้น และความร้อนเหล่านี้ได้เข้าสู่ระบบอากาศของโลกและนับวันจะทวีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ ดังนั้นหากยังไม่หาทางแก้ไขกันทุกภาคส่วน โลกนี้ทั้งโลกอาจจะต้องรับมือกับความเลวร้ายของภูมิอากาศและสภาพแวดล้อม จนกรทั่งเดินทางไปถึงวันหนึ่งที่สภาพแวดล้อมและบรรยากาศของโลกไม่เหมาะที่มนุษย์จะอยู่อาศัยกันอีกต่อไป

Main-causes-for-climate-change

สภาพภูมิอากาศถือเป็นรูปแบบที่มีระยะยาวของสภาพอากาศในพื้นที่บริเวณใดบริเวณหนึ่งหรือหากพูดอีกเชิงก็มีทำนองเหมือนกับเป็นค่าเฉลี่ยของสภาพอากาศในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งในช่วงเวลาที่ต้องมากกว่า 30 ปี ปกติแล้วการศึกษาในส่วนของสภาพภูมิอากาศจะพิจารณาไปถึงค่าเฉลี่ยปริมาณน้ำฝน อุณหภูมิ ความเร็วลม ความชื้นสัมพัทธ์ รวมไปถึงการตรวจวัดสภาพอากาศแบบอื่นๆ ที่ต้องมีความต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานานในพื้นที่นั้นๆ ที่ถูกเฉพาะเจาะจงเอาไว้ สภาพภูมิอากาศส่วนใหญ่แล้วมักเกี่ยวข้องกับธรรมชาติของโลก หากสภาพภูมิอากาศของโลกมีการเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้นนั่นเท่ากับว่ามีความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมต่างๆ ได้นั่นเอง โดยนักวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่มีความเชื่อว่าสาเหตุหลักๆ ในการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศมักเกิดจากธรรมชาติกับมนุษย์เป็นสาเหตุหลักๆ ซึ่งสามารถแบ่งแยกออกมาได้ดังนี้

 4 สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

  1. การหมุนรอบตัวเองของโลกกับการหมุนรอบดวงอาทิตย์ – การเปลี่ยนแนวโคจรนี้นับว่ามีผลต่อสภาพภูมิอากาศโดยตรงสาเหตุมาจากการกระจายพลังงานรังสีจากดวงอาทิตย์ที่สัมผัสมายังพื้นผิวของโลกตามละติจูดต่างๆ เปลี่ยนไป ส่งผลให้เกิดฤดูกาลขึ้นบนโลกนั่นเอง ถือว่าเป็นสาเหตุลำดับต้นๆ ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
  2. การเปลี่ยนแปลงของพลังงานดวงอาทิตย์ – ถือว่าเป็นสาเหตุที่เกิดจากนอกโลกแต่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ พลังงานดวงอาทิตย์สามารถเปลี่ยนแปลงได้ทั้งรูปแบบของปริมาณและคุณภาพนั่นส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อสภาพภูมิอากาศของโลก
  3. เกิดการระเบิดของภูเขาไฟ – จะมีการปล่อยก๊าซและวัสดุที่ละเอียดมากจำนวนมหาศาลออกมาสู่ชั้นบรรยากาศ การระเบิดที่รุนแรงจะมีกำลังมากพอในการปล่อยเศษวัสดุเหล่านี้ขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศที่ชื่อ สตราโตสเฟียร์ สามารถล่องลอยได้นานหลายเดือนหรือเป็นปี เป็นการขวางกั้นรังสีจากดวงอาทิตย์ให้ส่งมาถึงโลกส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

สาเหตุที่เกิดขึ้นจากมนุษย์โดยตรง – ปฏิเสธไม่ได้จริงๆ ว่ามนุษย์เราเองก็มีส่วนสำคัญในการทำให้สภาพภูมิอากาศเกิดการเปลี่ยนแปลงมากมาย เริ่มต้นง่ายๆ จากการเกิดขึ้นของประชากรที่รวดเร็วส่งผลให้พื้นที่ที่ใช้ชีวิตต้องถูกขยายออกไปมากขึ้น เกิดการขาดแคลนพลังงาน ทรัพยากรธรรมชาติที่เสื่อมถอยก็เกิดจากฝีมือของมนุษย์ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการตัดไม้ทำลายป่า ทำลายสมดุลต่างๆ ทางธรรมชาติซึ่งเป็นแหล่งผลิตออกซิเจนที่ช่วยเรื่องของการดูดซับก๊าซเรือนกระจก เหตุผลก็มีเพียงแค่ความต้องการทางพลังงานของคนบนโลกมีมากขึ้น บวกกับการขยายตัวทางเศรษฐกิจรวมถึงภาคอุตสาหกรรมก็เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้สภาพภูมิอากาศของโลกเปลี่ยนแปลงไป มีการสร้างภาวะเรือนกระจกมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้โลกร้อนและสุ่มเสี่ยงต่อการเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติ

Climate-changephoto

เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงย่อมส่งผลกระทบต่อสิ่งต่างมากมายไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงในเรื่องใดก็ตาม เพราะฉะนั้นจึงปฏิเสธไม่ได้ว่าการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศจะส่งผลกระทบมากมายหลากหลายต่อสิ่งมีชีวิตทั้งหลายที่อาศัยอยู่บนโลกใบนี้โดยเฉพาะมนุษย์ แม้ว่าสาเหตุหลักของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจะมาจาก 2 ปัจจัยหลักก็คือจากธรรมชาติและมนุษย์เองก็ตาม ถึงกระนั้นเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงก็ย่อมต้องมีปัจจัยหลักที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศด้วยเช่นเดียวกัน ซึ่งปัจจัยต่างๆ ดังกล่าวสามารถแบ่งแยกออกได้ดังนี้

ปัจจัยหลักที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศบนโลก

  1. ด้านระบบนิเวศและการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติ – สิ่งแรกที่เป็นปัจจัยหลักเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศก็คือเรื่องของระบบนิเวศทางธรรมชาติในทุกเรื่อง สังเกตง่ายๆ อย่างเมื่อโลกมีอุณหภูมิที่สูงขึ้นน้ำแข็งจากขั้วโลกก็ละลายสัตว์ที่ต้องอาศัยในบริเวณดังกล่าวก็อยู่ได้ยากขึ้นส่งผลต่อการมีชีวิตอยู่ของสัตว์เหล่านี้ เป็นต้น นี่คือปัจจัยแรกที่จะเห็นได้ชัดเจนที่สุดเมื่อสภาพภูมิอากาศบนโลกเกิดความเปลี่ยนแปลงไป
  2. ด้านของเศรษฐกิจ – เมื่ออุณหภูมิมีการเปลี่ยนแปลง แน่นอนว่าการใช้ชีวิตของพืช สัตว์ มนุษย์ก็ย่อมเปลี่ยนแปลงไป หากว่าสภาพภูมิอากาศเปลี่ยน การใช้ชีวิตก็ต้องเปลี่ยน พืชหรือสัตว์ที่เคยชินกับสภาพภูมิอากาศเดิมๆ ก็อยู่ได้ยาก เกิดการล้มตายหรือไม่สามารถเกิดขึ้นใหม่ได้ ส่งผลต่อระบบเศรษฐกิจของโลกอย่างชัดเจนมากๆ
  3. ด้านสังคม – เกิดการอพยพย้ายถิ่นฐานมากขึ้นหากว่าสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนเป็นไปในทางที่แย่ลง แน่นอนคนเราย่อมต้องการพื้นที่ที่อยู่แล้วปลอดภัย มีความสุข จึงกลายเป็นปัจจัยทางด้านสังคมที่จะทำให้เกิดการแออัดหรือกระจุกตัวตามพื้นที่ต่างๆ ที่มีความปลอดภัยมากกว่าที่ที่ตนเองเคยอยู่ นั่นย่อมส่งผลต่อหลายๆ เรื่องให้ตามมาได้ในภายหลัง
  4. ด้านของสุขภาพ – การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพของคนเราที่เคยอาศัยอยู่ ยกตัวอย่างง่ายๆ เมืองไทยเป็นเมืองร้อน ผู้คนคุ้นชินกับสภาพาอากาศร้อน การใช้ชีวิตก็เป็นแบบคนเมืองร้อน แต่ถ้าหากสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงกลายเป็นอากาศหนาวยาวนานมากขึ้น การใช้ชีวิตย่อมเปลี่ยนไปแต่ที่มากไปกว่านั้นคือปัญหาทางด้านสุขภาพที่จะเกิดขึ้นกับคนที่อาศัยอยู่อย่างแน่นอน

จากปัจจัยต่างๆ ทีเกิดขึ้นเหล่านี้ผลกระทบที่มีมากที่สุดคงหนีไม่พ้นตัวมนุษย์เองที่ต้องเจอกับสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปส่งผลต่อการใช้ชีวิตมากมาย เมื่อเป็นเช่นนี้หากไม่ต้องการให้เกิดสิ่งแย่ๆ ดังกล่าวขึ้นเราทุกคนสามารถช่วยกันได้ง่ายๆ กับการพยายามไม่ทำพฤติกรรมที่สุ่มเสี่ยงให้เกิดปัญหาต่อสภาพภูมิอากาศเท่านี้เราก็จะสามารถอยู่อาศัยบนโลกใบนี้ไปได้อีกนานแสนนาน